Richard(43)

Ik had acht jaar een consultancybedrijf in Utrecht, gespecialiseerd in supply chain management. Mijn grootste klanten zaten in Zuid-Duitsland: BMW, Siemens, Bosch. Ik vloog elke week naar München en realiseerde me op een gegeven moment dat het slimmer was om daar een bedrijf te vestigen. Dichterbij de klant, lagere vliegkosten, en de Duitse markt is enorm.

De eerste keuze was de rechtsvorm. In Duitsland is de GmbH (Gesellschaft mit beschränkter Haftung) het equivalent van een Nederlandse BV. Je hebt minimaal €25.000 startkapitaal nodig, waarvan de helft bij oprichting gestort moet zijn. Dat klinkt veel, maar het is vergelijkbaar met wat je in Nederland aan opstartkosten kwijt bent. Het alternatief is de UG (Unternehmergesellschaft), een soort mini-GmbH met slechts €1 startkapitaal, maar die wordt minder serieus genomen door Duitse zakenpartners.

Het oprichten van de GmbH duurde zes weken. Eerst een Gesellschaftsvertrag (oprichtingsakte) laten opstellen door een advocaat, dan naar de Notar voor notariële bekrachtiging. Vervolgens inschrijving bij het Handelsregister via het Amtsgericht. Daarna aanmelding bij het Finanzamt voor een Steuernummer, bij de IHK (Industrie- und Handelskammer) en bij de Berufsgenossenschaft (beroepsvereniging voor arbeidsongevallenverzekering). Totale oprichtingskosten inclusief Notar, advocaat en registratie: ongeveer €4.500.

De Gewerbe-aanmelding — het registreren van je onderneming — doe je bij het Gewerbeamt. Het is relatief simpel en kost ongeveer €50. Maar onderschat de Finanzamt-vragenlijst niet: het Fragebogen zur steuerlichen Erfassung is een 8-pagina document over je verwachte omzet, kosten en winst. Vul het realistisch in, want het Finanzamt baseert je voorlopige belastingaanslag hierop. Ik heb in het eerste jaar te optimistisch geschat en kreeg een enorme Vorauszahlung (voorlopige aanslag) die mijn cashflow bijna de nek omdraaide.

De Duitse zakencultuur is formeler dan de Nederlandse. Afspraken beginnen op tijd — niet vijf minuten later. E-mails beginnen met "Sehr geehrte" en eindigen met "Mit freundlichen Grüßen." Duitsers hechten waarde aan titels: een "Herr Doktor" is geen grap. Maar als je je aanpast, zijn het loyale zakenpartners. Mijn omzet is in twee jaar verdubbeld omdat Duitse klanten langdurige relaties prefereren boven het steeds wisselen van leverancier.

München is duur — laat niemand je anders vertellen. De huren zijn de hoogste in Duitsland, een Maß Bier op het Oktoberfest kost €15 en een simpele Brezel bij de bakker is €1,50. Maar de kwaliteit van leven is uitzonderlijk: de Alpen op een uur rijden, de Englischer Garten midden in de stad, en de Biergärten in de zomer. Mijn advies: kom met een solide businessplan, een goede Steuerberater en minstens zes maanden financiële buffer.