Rob(39)

Ik ben loodgieter — of zoals ze in Duitsland zeggen: Klempner of Installateur. Vijftien jaar had ik mijn eigen bedrijfje in Enschede, maar de concurrentie was moordend en de marges dun. In Münster, net over de grens, verdienden Handwerker aanzienlijk meer. De vraag naar vakmensen in Duitsland is enorm — het woord Fachkräftemangel (tekort aan vakmensen) hoor je overal. Ik besloot de overstap te wagen.

De grote schok: in Duitsland zijn veel ambachten Meisterpflichtig. Dat betekent dat je een Meisterbrief nodig hebt om zelfstandig als loodgieter te werken. Mijn Nederlandse vakdiploma werd niet automatisch erkend. Ik moest mijn kwalificaties laten beoordelen door de Handwerkskammer Münster. Na een dossieranalyse en een praktijktoets werd mijn diploma gelijkgesteld aan de Duitse Gesellenbrief (gezellenbrief), maar niet aan de Meisterbrief.

Om zelfstandig te mogen werken had ik twee opties: de Meisterprüfung afleggen (een opleiding van 1-2 jaar en circa €8.000 aan kosten) of een Ausnahmebewilligung (uitzonderingsvergunning) aanvragen. Met 15 jaar werkervaring kwam ik in aanmerking voor de Ausnahmebewilligung. Na vier maanden, drie dossiers en een persoonlijk gesprek bij de Handwerkskammer kreeg ik de vergunning. Het was een bureaucratische marathon, maar het kan.

Financieel was de overstap een goede zet. Als zelfstandig Installateur in Münster reken ik €65-€75 per uur — in Enschede was dat €45-€55. De vraag is enorm: ik heb een wachtlijst van drie weken. De Gewerbe-aanmelding kostte €50 bij het Gewerbeamt, en de verplichte lidmaatschap van de Handwerkskammer kost €250 per jaar. Daarnaast betaal ik Berufsgenossenschaft-premie en heb ik een Berufshaftpflichtversicherung (beroepsaansprakelijkheidsverzekering) afgesloten.

De Handwerkskammer is niet alleen een horde — het is ook een steun. Ze bieden netwerkevenementen, bijscholing en hulp bij het vinden van opdrachten. Via de Handwerkskammer heb ik een samenwerking met een lokale Heizungsbauer (verwarmingsinstallateur) opgezet. In Duitsland worden ambachtslieden gerespecteerd — een Meister wordt aangesproken als "Meister" en heeft een sociale status vergelijkbaar met een ingenieur. Dat is een verademing na Nederland, waar vakmensen vaak als tweederangs worden gezien.

Münster is een fijne stad: fietsstad nummer één van Duitsland, een gezellige Altstadt, en de universiteit brengt leven in de brouwerij. Mijn Zweizimmerwohnung in Gievenbeck kost €720 warm. Het enige nadeel: het Duitse belastingsysteem voor zelfstandigen is ingewikkeld. Je betaalt Einkommensteuer, Gewerbesteuer én Umsatzsteuer, en de Vorauszahlungen (voorlopige aanslagen) zijn gebaseerd op je geschatte winst. Een goede Steuerberater is niet optioneel — het is verplicht voor je gezondheid.