Jeroen & Katja(41)

Katja en ik woonden twaalf jaar in Nijmegen. We hielden van de stad, maar de huizenprijzen waren door het dak gegaan. Een rijtjeshuis in Nijmegen-Oost kostte €500.000. Katja's zus woonde al in Aken en vertelde over de betaalbare huizen net over de grens. We gingen kijken en waren verbaasd: voor €310.000 kochten we een Reihenhaus met tuin in Aachen-Brand, op 35 minuten rijden van mijn werk in Nijmegen.

Het Grenzgänger-bestaan is financieel complex. Ik werk in Nederland maar woon in Duitsland. Op basis van het belastingverdrag betaal ik loonbelasting in Nederland, maar moet ik ook in Duitsland aangifte doen. De Einkommensteuererklärung in Duitsland is nodig om te bepalen of ik nog bij moet betalen. In de praktijk betaal ik iets meer belasting dan als ik puur in één land zou wonen, maar het verschil wordt ruimschoots gecompenseerd door de lagere huizenprijzen.

De Krankenkasse was het meest verwarrende. Als Grenzgänger die in Nederland werkt, ben ik verzekerd via het Nederlandse stelsel. Maar omdat ik in Duitsland woon, heb ik recht op zorg in beide landen. Ik heb een S1-formulier aangevraagd bij mijn Nederlandse zorgverzekeraar, waarmee ik me in Duitsland kan inschrijven bij een Krankenkasse voor lokale zorg. Katja, die niet werkt, is meeverzekerd. Het klinkt ingewikkeld — en dat is het ook.

Voor de kinderen was de verhuizing een avontuur. Onze dochter van acht ging naar de Grundschule in Brand. Het eerste halfjaar was lastig — ze sprak geen Duits — maar de school was voorbereid op meertalige kinderen. De Offene Ganztagsschule (OGS) bood naschoolse opvang tot 16:00, inclusief huiswerkbegeleiding en warme maaltijd. In Nederland betaalden we €800 per maand voor BSO; in Duitsland kost de OGS €80 per maand.

Aken heeft een bijzondere positie als grensstad. Het Dreiländereck — het drielandenpunt met België en Nederland — is om de hoek. In de supermarkt hoor je Duits, Nederlands en Frans. De RWTH Aachen, een van de beste technische universiteiten van Europa, trekt internationale studenten en bedrijven aan. De stad is kleiner dan Nijmegen maar voelt kosmopolitischer. En de Aachener Printen — het lokale kerstgebak — zijn verslavend.

Mijn advies aan Grenzgänger: neem een Steuerberater die beide stelsels kent. Ik betaal €500 per jaar voor een adviseur die zowel mijn Nederlandse als Duitse aangifte doet. Zonder hem zou ik verdrinken in de papieren. Verder: meld je aan bij een Grenzgänger-informatiecentrum zoals het GrenzInfoPunkt. Ze bieden gratis advies over belastingen, verzekeringen en pensioenen voor mensen die grensoverschrijdend werken en wonen.